“Dit is mijn enige thuis”

Mais ligt te drogen op een stuk zeil bij een huisje opgetrokken uit klei en stro. Bladeren van bananenbomen ruisen in de wind. De ruim 3000 inwoners van het Keniaanse gehucht Owiro, gelegen aan de voet van de Nandi heuvels, hebben geen gebrek aan voedsel. Wel vrezen ze voor hun leven.

“Onlangs werden we aangevallen door een groep mannen met giftige pijlen en bogen. Ze zeiden geen woord maar we kennen hun boodschap”, vertelt de oude Wilfrida Owino sjouwend met een zak zoete aardappelen. In Owiro wonen uitsluitend Luo terwijl het dorp in het traditionele woongebied van het Nandi volk ligt. “De aanvallers zijn Nandi. Die willen ons hier weg hebben. Maar waar moet ik heen? Het is mijn enige thuis”, zegt Owino.


Er heersten niet altijd grote spanningen tussen de inwoners van Owiro en hun buren. Maar sinds beginjaren negentig het meerpartijensysteem werd geïntroduceerd in Kenia gaat het elke vijf jaar mis in aanloop naar verkiezingen. Partijen, gevormd langs etnische lijnen, politiseren omstreden kwesties tussen volken. Zo ook nu weer aan de vooravond van de verkiezingen op 8 augustus.

Nandi steunen overwegend de regeringspartij Jubilee waarvan lokale politici beloven de Luo te dwingen uit Owiro te vertrekken. Luo, aanhangers van de oppositiecoalitie NASA, krijgen van plaatselijke oppositiepolitici te horen dat ze alle steun krijgen om te blijven. Politieke beloften in ruil voor stemmen. En in de strijd om de stemmen wordt etnisch geweld niet geschuwd en leidt in delen van Kenia tot moorden, verkrachtingen en vernielingen.

“Ons vee hebben ze gestolen, zelfs onze geiten en kippen. Het heeft geen zin bij de lokale autoriteiten te klagen want die zijn allemaal Nandi”, zegt de Owino hoofdschuddend. De voorouders van de inwoners van Owiro vertrokken begin twintigste eeuw vanuit het traditionele Luo woongebied naar buurland Tanzania om hun geluk te beproeven. Een deel van hen besloot na de onafhankelijkheid van Kenia in 1964 een coöperatie te vormen en een stuk land te kopen van een vertrekkende witte boer. Dat werd Owiro.

Sommige inwoners hebben nu het dorp tijdelijk verlaten, anderen zijn voorgoed weggegaan. Maar ook elders in Kenia heerst angst voor verkiezingsgeweld. Nog vers in het geheugen liggen de bloedige confrontaties na omstreden verkiezingen in 2007. Meer dan duizend mensen kwamen om en ruim een half miljoen raakte ontheemd.

Een groot deel van het geweld speelde zich af tussen Kikuyu en Kalenjin, ook al verwikkeld in een landdispuut. Ze hingen rivaliserende politieke partijen aan die olie op het vuur gooiden. Beide volken moesten in 2013 hun wederzijdse aversie inslikken omdat hun leiders politiek samengingen in de huidige regeringspartij.

Maar er zijn meer dan veertig volken in Kenia, die nog altijd geen nationale eenheid vormen. Velen leven in onmin met naburige etnische groepen. In de helft van de 47 gewesten wordt gevreesd voor verkiezingsgeweld en zijn politie en leger staan op stand-by. Net als in Owiro zoeken hele families de veiligheid op in niet omstreden gebieden en mensen met geld reizen af naar het buitenland.

Kipsutko Koech, een Nandi boer, hoopt dat de er een gouverneur wordt gekozen voor het Nandi gewest die vreedzaam een einde maakt aan de Luo aanwezigheid. Dat zijn tweede vrouw een Luo is, verandert niets aan zijn overtuiging. “Ik reken op steun van de politiek die begrijpt dat ons traditionele woongebied voor eeuwig van ons is. Van ons alleen”, zegt hij op besliste toon.

Koech wandelt langs zijn velden met suikerriet, slechts enkele kilometers van Owiro. Het is de boerderij van zijn voorouders die er rond 1900 vanaf werden gejaagd door het Britse koloniale bewind. Nandi werden toentertijd uit een groot deel van hun woongebied verdreven omdat ze zich met sabotage verzette tegen de aanleg van de treinverbinding tussen oost en west Kenia door hun gebied. Na verdrijving van de Nandi, vestigden witte boeren zich in het vruchtbare gebied.

“De schuld ligt bij de Britten. Ze verjoegen ons, pikten ons land in en verkochten het aan buitenstaanders”, concludeert Koech bitter. “Er is geen gerechtigheid geweest voor ons en dan is vrede maar tijdelijk. Eigenlijk leven we op een tijdbom die in verkiezingstijd makkelijk kan ontploffen.”

Advertisements